Żywot człowieka poczciwego

„Żywot człowieka poczciwego” Mikołaja Reja to renesansowe dzieło parenetyczne, stanowiące część „Źwierciadła” wydanego w latach 1567–1568. Przedstawia wzorzec szlachcica ziemianina, porządkując refleksję według etapów ludzkiego życia i rytmu przyrody. Łączy praktyczne wskazówki z pochwałą umiaru, gospodarności, samodzielności i rodzinnego ładu. Obraz szczęścia jest związany z ówczesnym ideałem życia na wsi oraz moralnym doskonaleniem jednostki. Gawędowy język i bogactwo przykładów nadają pouczeniu żywy charakter. Przesłanie dzieła wiąże szczęście ze zgodnością postępowania, warunków życia i osobistych możliwości. Rej przedstawia codzienną gospodarność oraz pracę nad charakterem jako podstawę niezależności. Pochwała ziemiańskiego ładu łączy humanistyczne zainteresowanie człowiekiem z konkretną perspektywą stanu szlacheckiego, której ograniczenia są częścią historycznego znaczenia utworu.