Julian Ursyn Niemcewicz

Julian Ursyn Niemcewicz (1758–1841) był polskim pisarzem, publicystą i działaczem politycznym. Urodził się w Skokach na Polesiu. Kształcił się w Szkole Rycerskiej. Uczestniczył w życiu publicznym epoki Sejmu Wielkiego. Wspierał program reform państwa i Konstytucję 3 maja. Literatura stanowiła dla niego jeden ze sposobów uczestniczenia w debacie obywatelskiej.

Najbardziej znanym dramatem Niemcewicza jest „Powrót posła”. Komedia przeciwstawia zwolenników reform obrońcom szkodliwych przywilejów oraz politycznej bierności. Autor wykorzystał intrygę rodzinną, by przedstawić spór o przyszłość Rzeczypospolitej. Ważną rolę w jego dorobku odegrały także „Śpiewy historyczne”. Utwory te popularyzowały wiedzę o przeszłości i wzorce patriotycznego zachowania. Pisarz tworzył ponadto powieści, bajki, przekłady i pamiętniki.

Niemcewicz uczestniczył w insurekcji kościuszkowskiej i po jej klęsce był więziony w Rosji. Po uwolnieniu podróżował, przebywając również w Stanach Zjednoczonych. Po powrocie angażował się w działalność naukową i społeczną. Po upadku powstania listopadowego znalazł się na emigracji. Jego wspomnienia stanowią ważne świadectwo przemian politycznych przełomu epok. Zmarł w Paryżu, pozostawiając dorobek łączący oświeceniowy program edukacyjny z pamięcią narodową.