Melchior Wańkowicz

Melchior Wańkowicz (1892–1974) był polskim pisarzem, reporterem i publicystą. Urodził się w Kałużycach na terenach dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Studiował i angażował się w życie publiczne. W okresie międzywojennym działał jako wydawca oraz autor reportaży. Podróżował, obserwując różne społeczeństwa i systemy polityczne. Jego pisarstwo wyrastało z ciekawości ludzi oraz umiejętności budowania żywej opowieści.

Podczas drugiej wojny światowej Wańkowicz był korespondentem przy armii Andersa. Najważniejszym rezultatem tej pracy stała się „Bitwa o Monte Cassino”. Autor łączył dokumentację wojskową z relacjami uczestników i indywidualnymi historiami. W „Zielu na kraterze” przedstawił losy rodziny na tle wojennej katastrofy. Ważne miejsce zajmują także „Szczenięce lata” i „Tworzywo”. Jego prozę wyróżniają gawędziarskość, humor i bogaty język.

Po wojnie przez pewien czas mieszkał na emigracji, a w 1958 roku wrócił do Polski. Angażował się w obronę swobody wypowiedzi. W „Karafce La Fontaine’a” rozważał warsztat reportera i relację między faktem a kompozycją opowieści. Nie pojmował reportażu jako mechanicznego zapisu informacji. Przyznawał istotną rolę selekcji materiału i sile literackiego przedstawienia. Zmarł w Warszawie, pozostawiając dorobek podstawowy dla historii polskiego reportażu.