Sąd Ozyrysa

„Sąd Ozyrysa” Henryka Sienkiewicza to krótki utwór prozatorski wykorzystujący motywy staroegipskie w celach satyrycznych. Fantastyczny kostium pozwala podjąć temat oceny ludzkich czynów, odpowiedzialności rządzących oraz rozbieżności między deklaracjami a praktyką. Tekst łączy cechy przypowieści i żartu literackiego. Jego znaczenie opiera się na uniwersalnej krytyce pychy, pochlebstwa i nadużyć władzy, wykraczającej poza historyczne realia przedstawionego świata. Przesłanie utworu odsłania zawodność publicznego wizerunku jako miary rzeczywistej wartości człowieka. Religijno-mitologiczna sceneria umożliwia skonfrontowanie pretensji do wielkości z oceną czynów. Sienkiewicz wykorzystuje ironię do pokazania, że władza i uznanie otoczenia nie usuwają moralnej odpowiedzialności, a deklarowane zasługi mogą skrywać interesowność oraz zaniedbanie podstawowych obowiązków.