Drzewo do samego nieba – bohaterowie

„Drzewo do samego nieba” Marii Terlikowskiej to opowiadanie dla dzieci, którego głównymi bohaterami są dwaj bracia – Staszek Lichocki i jego młodszy brat, będący narratorem utworu. W ich przygodach uczestniczą również inni mieszkańcy starej kamienicy, między innymi Dorota, Paweł i pani Rachlińska.

Narrator

Narrator jest jednym z głównych bohaterów opowiadania. To chłopiec o nazwisku Lichocki, którego imienia autorka nie ujawnia. Mieszka z rodzicami i starszym bratem Staszkiem w starej kamienicy. Uczęszcza do szkoły podstawowej, a podczas przedstawionych wydarzeń rozpoczyna naukę w trzeciej klasie. Jest energiczny, ciekawy świata i obdarzony bogatą wyobraźnią. Wraz ze Staszkiem spędza większość wolnego czasu na ogromnym drzewie rosnącym pośrodku podwórka. Wyobraża sobie, że jego gałęzie tworzą tajemniczą dżunglę, a każda wyprawa pozwala odkrywać niezwykłe miejsca.

Chłopiec wyróżnia się odwagą, pomysłowością i wrażliwością. Chętnie podejmuje nowe wyzwania, choć czasami zachowuje się lekkomyślnie i nie zawsze słucha ostrzeżeń dorosłych. Jest troskliwy wobec zwierząt, czego dowodzi podczas ratowania bezdomnego kotka Zezusia. Potrafi także współczuć innym i pomagać przyjaciołom. Gdy dowiaduje się, że drzewo może zostać zniszczone, postanawia je chronić. Bardzo przywiązuje się do starego podwórka, dlatego po przeprowadzce do nowego mieszkania tęskni za miejscem dziecięcych przygód.

Staszek Lichocki

Staszek Lichocki jest starszym bratem narratora i jego najbliższym towarzyszem zabaw. Mieszka z rodzicami i młodszym bratem w jednej ze starych kamienic. Jest ruchliwy, sprawny fizycznie i bardzo ciekawy świata. Uwielbia wspinać się na drzewo, zdobywać kolejne konary i odkrywać nieznane miejsca. Często wychodzi z inicjatywą, proponując nowe zabawy oraz rozwiązania napotykanych problemów. Wspólnie z narratorem poznaje Dorotę, odkrywa tajemniczy ogród pełen róż i dociera do starego bocianiego gniazda.

Staszek jest odważny, zaradny, wytrwały i opiekuńczy. Kiedy bracia znajdują bezdomnego kotka, proponuje, aby oddać go Dorocie. Pomaga młodszemu bratu podczas wspinaczki i wspólnie z nim podejmuje walkę o uratowanie drzewa. Nie zniechęca się trudnościami, choć czasami bywa zbyt pewny siebie i nie docenia niebezpieczeństwa. Potrafi jednak zaakceptować własne ograniczenia, czego przykładem jest rezygnacja z dalszej wspinaczki ponad bocianim gniazdem. Jest dobrym bratem, który ceni wspólne przygody i przywiązuje dużą wagę do miejsc związanych z dzieciństwem.

Pani Rachlińska

Pani Rachlińska jest starszą, samotną kobietą mieszkającą w kamienicy przy podwórku. Jej dzieci zginęły podczas wojny, dlatego nie ma wnuków. Z okien swojego mieszkania obserwuje zabawy Staszka i narratora. Jest serdeczna, opiekuńcza, wyrozumiała oraz życzliwa wobec najmłodszych. Kiedy chłopcy ranią sobie kolana podczas wspinaczki, zaprasza ich do mieszkania, aby opatrzyć zadrapania. Pomaga również naprawić rozdartą kieszeń Staszka. W swoim domu opiekuje się kotem Salomonem.

Kobieta wyróżnia się odwagą, uczciwością i gotowością do niesienia pomocy. Rozumie, że dzieci potrzebują swobody oraz możliwości zabawy na świeżym powietrzu. Po wypadku Pawła przedstawia prawdziwy przebieg zdarzenia, dzięki czemu kierowca ciężarówki nie zostaje niesłusznie obwiniony. Pociesza także Bożenę, która martwi się o rannego kolegę. Gdy robotnicy zamierzają obciąć gałęzie drzewa, pani Rachlińska zdecydowanie protestuje. Staje się jedną z najważniejszych obrończyń drzewa i udowadnia, że potrafi zrozumieć dzieci lepiej niż wielu innych dorosłych.

Dorota

Dorota jest dziewczynką mieszkającą w sąsiedniej kamienicy. Ma długie, jasne włosy, a jej okno jest zastawione doniczkami z kaktusami. Mama bardzo troszczy się o jej bezpieczeństwo, dlatego nie pozwala jej swobodnie bawić się na podwórku. Z tego powodu Staszek i narrator porównują dziewczynkę do zaklętej królewny uwięzionej na Szklanej Górze. Dorota jest ciekawa świata, wrażliwa i spragniona towarzystwa. Z zainteresowaniem obserwuje przygody braci i chętnie uczestniczy w ich zabawach.

Dziewczynka jest życzliwa, pomysłowa i troskliwa wobec zwierząt. Kiedy chłopcy przynoszą jej bezdomnego kotka Zezusia, bardzo się cieszy. Wpada na pomysł, aby wciągnąć go do mieszkania w koszyku przywiązanym do sznurka. Następnie otacza zwierzę opieką i zapewnia mu bezpieczny dom. Dzięki znajomości z braćmi Dorota zyskuje nowych przyjaciół i możliwość uczestniczenia w przygodach, których wcześniej mogła jedynie być obserwatorką.

Paweł

Paweł jest starszym chłopcem, uczniem piątej klasy szkoły podstawowej. Mieszka w jednej z kamienic otaczających podwórko. Podobnie jak Staszek i narrator lubi wspinać się na drzewo. Jest śmiały, energiczny i pewny siebie, ale nie zawsze zachowuje odpowiednią ostrożność. Pewnego dnia zeskakuje z drzewa pod nadjeżdżającą ciężarówkę. Zostaje potrącony i trafia do szpitala ze złamaną nogą. Po powrocie do domu musi przez kilka tygodni nosić gips.

Paweł potrafi przyznać się do błędu i ponieść odpowiedzialność za swoje postępowanie. Nie obwinia kierowcy za wypadek, ponieważ rozumie, że sam zachował się nierozważnie. Kiedy młodsi chłopcy odwiedzają go w mieszkaniu, chętnie z nimi rozmawia. Początkowo traktuje ich z pewną wyższością, ale później docenia ich odwagę. Zgadza się również pomóc w obronie zagrożonego drzewa. Jego historia przypomina, że nawet pozornie niewinna zabawa może mieć poważne konsekwencje.

Basia Lichocka

Basia Lichocka jest troskliwą i odpowiedzialną matką dwóch głównych bohaterów. Martwi się o bezpieczeństwo synów, którzy często wspinają się na wysokie gałęzie. Obawia się również samochodów przejeżdżających przez ciasne podwórko. Upomina chłopców, gdy zachowują się nieostrożnie, ale stara się rozumieć ich potrzebę zabawy. Kiedy pojawia się zagrożenie obcięcia gałęzi, staje po stronie dzieci i przyłącza się do protestu mieszkańców. Jej postawa pokazuje, że troska o bezpieczeństwo najmłodszych nie musi oznaczać odbierania im kontaktu z przyrodą.

Ojciec Lichocki

Ojciec chłopców jest spokojnym, rozsądnym i opiekuńczym człowiekiem. Dba o rodzinę i interesuje się jej przyszłością. Informuje synów o planowanej przeprowadzce do nowego bloku, która ma poprawić warunki mieszkaniowe. Rozumie, że chłopcy są przywiązani do starego podwórka, chociaż sam dostrzega zalety nowoczesnego osiedla. Dwa lata po Wielkiej Bitwie o Drzewo zabiera synów na dawną ulicę. Pokazuje im miejsce, w którym stał ich dom, oraz pozostałości ukochanego drzewa. Jest dla dzieci przewodnikiem pomagającym zrozumieć zmiany zachodzące w otaczającym świecie.

Mama Doroty

Mama Doroty jest kobietą bardzo opiekuńczą, ale jednocześnie surową i nadmiernie ostrożną. Nie pozwala córce samodzielnie wychodzić na podwórko, ponieważ obawia się o jej bezpieczeństwo. Krytykuje również Staszka i narratora za wspinanie się na drzewo. Często reaguje nerwowo, głośno upomina dzieci i wdaje się w spory z sąsiadami. Kiedy odkrywa, że Dorota ma w mieszkaniu kotka Zezusia, nie jest zadowolona. Obawia się także, że po gałęziach drzewa mogliby dostać się do środka złodzieje. Jej zachowanie wynika przede wszystkim z troski o córkę, ale pokazuje również, że nadmierny strach może ograniczać dziecięcą samodzielność.

Dziadek Frączak

Dziadek Frączak jest starszym mieszkańcem niewielkiego budynku znajdującego się przy podwórku. Ma psa Burłaja, z którym wychodzi na spacery. Pamięta dawny wygląd okolicy, kiedy w pobliżu znajdowała się kuźnia, a za ulicą rozciągały się zielone łąki. Opowiada chłopcom o bocianach, które niegdyś gnieździły się na ogromnym drzewie. Jest człowiekiem doświadczonym, przywiązanym do przeszłości i posiadającym dużą wiedzę o dawnym życiu mieszkańców. Dzięki jego wspomnieniom dzieci dowiadują się, jak bardzo zmieniła się okolica.

Bożena

Bożena jest uczennicą piątej klasy i koleżanką Pawła. To dziewczynka wrażliwa, uczuciowa i troskliwa. Bardzo przejmuje się wypadkiem chłopca, który zostaje potrącony przez ciężarówkę. Z rozpaczy płacze pod oknem pani Rachlińskiej. Starsza kobieta zaprasza ją do mieszkania i próbuje pocieszyć. Zachowanie Bożeny świadczy o jej przywiązaniu do Pawła oraz umiejętności współodczuwania cierpienia innych ludzi.

Babcia Staszka i narratora

Babcia chłopców jest serdeczną, troskliwą i opiekuńczą kobietą. Mieszka w Pruszkowie i pomaga rodzicom w opiece nad wnukami. Martwi się o ich bezpieczeństwo, zwłaszcza podczas wspinania się na drzewo. Czasami żartobliwie narzeka na ich pomysły, ale nie jest przesadnie surowa. Piecze bułeczki z rodzynkami, którymi chłopcy chcą poczęstować panią Rachlińską. Babcia zgadza się na ten pomysł i sama postanawia odwiedzić sąsiadkę. Jest osobą życzliwą, rodzinną i chętną do kontaktu z innymi.

Dozorczyni

Dozorczyni jest kobietą zajmującą się utrzymywaniem porządku na podwórku. Zna mieszkańców kamienic i interesuje się sprawami wspólnego otoczenia. Przez wiele lat opiekuje się ogromnym drzewem, okopuje je i podlewa. Gdy robotnicy przychodzą obciąć jego gałęzie, zdecydowanie sprzeciwia się planowanej pracy. Jest stanowcza, pracowita i przywiązana do podwórka. Jej zaangażowanie świadczy o tym, że uważa drzewo za ważną część miejsca, którym się opiekuje.

Wspaniały

Wspaniały to przezwisko nadane przez chłopców elegancko ubranemu mężczyźnie, który zajmuje się sprawami starych kamienic. Rozmawia ze Zwyczajnym o problemach technicznych budynków i planowanej rozbiórce. Uważa, że ogromne drzewo przeszkadza, ponieważ jego liście zapychają rynny. Jest pewny siebie, stanowczy i skupiony na praktycznych rozwiązaniach. Nie rozumie jednak, jak wielkie znaczenie drzewo ma dla dzieci i pozostałych mieszkańców. Podczas Wielkiej Bitwy o Drzewo zostaje zaskoczony zdecydowanym protestem lokatorów i ostatecznie opuszcza podwórko.

Zwyczajny

Zwyczajny jest mężczyzną towarzyszącym Wspaniałemu podczas oględzin kamienic. Nosi roboczy kombinezon i gumowe buty. Rozmawia o przeciekających dachach, uszkodzonych rynnach oraz planowanym wyburzeniu starych budynków. Proponuje również usunięcie drzewa, które uważa za źródło problemów. Jest człowiekiem praktycznym, zwracającym uwagę przede wszystkim na stan techniczny otoczenia. Nie dostrzega jednak emocjonalnej wartości drzewa dla mieszkańców.

Kierowca ciężarówki

Kierowca ciężarówki jest uczestnikiem niebezpiecznego wypadku na podwórku. Prowadzi samochód, pod który z drzewa zeskakuje Paweł. Mężczyzna zostaje oskarżony przez niektórych mieszkańców o spowodowanie nieszczęścia, ale pani Rachlińska wyjaśnia prawdziwe okoliczności zdarzenia. Kierowca okazuje jej wdzięczność, przynosząc bukiet kwiatów. Przyznaje również, że przejazd przez ciasne podwórko jest trudny, i zapowiada większą ostrożność. Jego zachowanie wskazuje, że potrafi docenić uczciwość oraz dostrzec zagrożenia związane z ruchem samochodowym.