Franz Kafka

Franz Kafka (1883–1924) był niemieckojęzycznym pisarzem pochodzenia żydowskiego związanym z Pragą. Urodził się w mieście należącym wówczas do monarchii habsburskiej. Studiował prawo i pracował w instytucji ubezpieczeniowej. Obowiązki zawodowe łączył z pisaniem prowadzonym często poza zwykłym rytmem dnia. Jego biografia ukazuje napięcie między społecznymi oczekiwaniami a potrzebą twórczej niezależności. Ważnym świadectwem tego konfliktu jest również korespondencja i „List do ojca”.

Do najważniejszych dzieł Kafki należą „Proces”, „Zamek” i opowiadanie „Przemiana”. Bohaterowie spotykają się z niezrozumiałym prawem, nieprzeniknioną władzą lub nagłym odwróceniem porządku życia. Narracja opisuje niezwykłe wydarzenia z rzeczową dokładnością. Dzięki temu poczucie absurdu narasta bez wyraźnego objaśnienia. Pisarz bada winę, wyobcowanie, zależność i trudność porozumienia. Jego utwory dopuszczają interpretacje społeczne, religijne i egzystencjalne, nie wyczerpując się w żadnej z nich.

Za życia Kafka opublikował tylko część swojego dorobku. Po jego śmierci ważną rolę odegrał przyjaciel Max Brod, który zachował rękopisy. Wbrew prośbie o ich zniszczenie doprowadził do wydania najważniejszych powieści. Określenie „kafkowski” weszło do języka jako nazwa sytuacji bezradności wobec niejasnego systemu. Nie oznacza to jednak, że jego literatura daje się sprowadzić do ilustracji biurokracji. Kafka zmarł w Kierling, pozostawiając dzieło o ogromnym wpływie na kulturę dwudziestego wieku.