Mikołaj Sęp Szarzyński
Nie wiadomo zbyt wiele na temat życia Mikołaja Sępa Szarzyńskiego. Urodził się on około 1550 roku niedaleko Lwowa w rodzinie szlacheckiej herbu Junosza. Jego przydomek „Szarzyński” wywodzi się od Szarzyna – siedziby rodowej jego przodków. Jego ojciec był podstolim lwowskim i wielokrotnie brał udział w sprawach sądowych, sam poeta też kilka razy miał okazję reprezentować interesy rodziny w sądzie. Miał dwóch braci – Jakuba i Witusza. Uczył się we Lwowie, gdzie poznał grekę i łacinę. W 1565 roku studiował w Wittenberdze, a w latach 1565 – 1566 przebywał na uniwersytecie Lipsku. Później podróżował być może po Włoszech i Szwajcarii. Przypuszcza się, że podczas swojego pobytu za granicą zainteresował się protestantyzmem, jednak po powrocie do ojczyzny w 1568 roku, w wieku osiemnastu lat, nawrócił się ponownie na katolicyzm, co znalazło zresztą odbicie w jego twórczości. Ojciec Mikołaja zmarł około 1567 roku i to po tej dacie nastąpił swoisty „debiut” poety – napisał on krótkie epitafium po łacinie. Daty powstania kolejnych tekstów nie są konkretnie znane.
Poeta był prawdopodobnie słabego zdrowia – mówi się, że mógł urodzić się już z początkami gruźlicy. W swoich wierszach sam siebie opisywał jako człowieka wątłego. Zmarł młodo, około 1581 roku, w wieku trzydziestu jeden lat. Miejsce jego pochówku nie jest dokładnie znane – często wskazuje się na Przeworsk lub Przemyśl, skąd pochodził jego spowiednik i przyjaciel, dominikanin ojciec Antonin.
Najważniejszy zbiór poety nosi tytuł „Rytmy abo wiersze polskie”. Został wydany pośmiertnie w 1601 roku przez brata autora. Szczególne znaczenie mają zawarte w nim sonety. Sęp przedstawia człowieka uwikłanego w walkę z pokusą, własną słabością i przemijaniem. Doczesne wartości okazują się nietrwałe i nie zapewniają pełnego bezpieczeństwa. Oparcia poeta szuka w Bogu oraz przezwyciężaniu wewnętrznego rozdarcia.
Jego styl wyróżniają paradoksy, kontrasty i skomplikowana składnia. Zwięzła forma skupia intensywne napięcie intelektualne oraz emocjonalne. Do najbardziej znanych utworów należy sonet „O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem”. Poezja ta podważa spokojną wizję ludzkiej harmonii kojarzoną z częścią renesansowej tradycji. Jednocześnie zachowuje kunszt i erudycję tej epoki. Dorobek Sępa stanowi ważny punkt odniesienia dla polskiej poezji metafizycznej.