Francesco Petrarca (1304–1374) był włoskim poetą i humanistą wczesnego renesansu. Urodził się w Arezzo. Część młodości spędził w otoczeniu Awinionu, gdzie przebywał dwór papieski. Studiował prawo, lecz jego główne zainteresowania dotyczyły literatury oraz kultury antycznej. Poszukiwał dawnych rękopisów i popularyzował dorobek łacińskich autorów. W jego działalności wyraźnie ujawnił się nowy model uczonego skupionego na człowieku i jego doświadczeniu.
Największą sławę przyniósł mu włoski „Canzoniere”, znany także jako „Drobne wiersze włoskie”. Znaczną część zbioru tworzą utwory związane z postacią Laury. Miłość zostaje w nich ukazana jako źródło zachwytu, wewnętrznego rozdwojenia i niepokoju. Petrarca doskonalił formę sonetu, nadając jej wyjątkową precyzję kompozycyjną. Analiza własnych uczuć łączy się z refleksją nad czasem oraz przemijaniem. Zbiór nie jest prostym dziennikiem romansowych wydarzeń, lecz świadomie ukształtowaną opowieścią o podmiocie.
Poeta tworzył również po łacinie, między innymi poemat „Africa” i dialog „Secretum”. Rozważał w nich napięcie między sławą, doczesnym pragnieniem a życiem duchowym. Jego korespondencja pokazuje szerokie zainteresowania intelektualne i kontakty z uczonymi. Wpływ liryki miłosnej rozwinął się w europejskim petrarkizmie. Naśladowano zarówno obrazy ukochanej, jak i sposób przedstawiania sprzecznych emocji. Petrarca zmarł w Arquà, pozostawiając dorobek ważny dla humanizmu i nowożytnej poezji.
