Katarynka

„Katarynka” Bolesława Prusa to nowela opublikowana w 1880 roku, należąca do społecznie zaangażowanej prozy pozytywistycznej. Łączy obserwację miejskiej codzienności z pytaniami o empatię, odpowiedzialność i gotowość zmiany własnych przyzwyczajeń. Tytułowy instrument staje się motywem łączącym odmienne sposoby doświadczania świata. Utwór zwraca uwagę na potrzeby dziecka z niepełnosprawnością wzroku oraz na znaczenie praktycznej pomocy, wykraczającej poza samo współczucie. Przesłanie noweli polega na przejściu od biernej obserwacji do odpowiedzialnego działania. Prus pokazuje, że otwarcie na cudze doświadczenie może zmienić ocenę rzeczy uznawanych dotąd za uciążliwe lub bezwartościowe. Miejski szczegół staje się narzędziem refleksji nad społeczną wrażliwością, a realna pomoc otrzymuje większe znaczenie niż deklarowana dobroć.