Zofia Nałkowska

Zofia Nałkowska (1884–1954) była polską pisarką, publicystką i dramatopisarką. Urodziła się w Warszawie. Zdobywała wiedzę między innymi na tajnym Uniwersytecie Latającym. Uczestniczyła w życiu literackim i działalności społecznej. Interesowały ją sytuacja kobiet oraz mechanizmy wykluczenia. Jej twórczość rozwijała się od Młodej Polski po pierwsze lata powojenne.

Do najważniejszych powieści Nałkowskiej należą „Granica” i „Romans Teresy Hennert”. Autorka badała zależność osobistej moralności od układu społecznego. W „Granicy” zestawiła różne sposoby oceniania tego samego człowieka. Nieprzejrzystość własnych motywów staje się ważnym problemem jej bohaterów. Pisarstwo łączy analizę psychologiczną z obserwacją klasowych nierówności. Szczególne znaczenie mają odpowiedzialność i granice usprawiedliwiania własnych działań.

Po wojnie Nałkowska uczestniczyła w pracach komisji badającej zbrodnie niemieckie. Zebrane świadectwa stały się podstawą „Medalionów”. Oszczędna forma zbioru wydobywa grozę przemocy bez rozbudowanego komentarza. Ważnym dokumentem jej życia są również wieloletnie „Dzienniki”. Autorka pozostawiła dorobek istotny dla historii polskiej powieści i literatury świadectwa. Zmarła w Warszawie w 1954 roku.