Człowiek to najbardziej skomplikowana istota, jaka znana jest we wszechświecie. Skomplikowana nie tylko pod względem fizycznym, lecz także – może nawet głównie – psychicznym, emocjonalnym i umysłowym. Na ludzką osobowość, charakter, zachowanie i postępowanie mają wpływ setki, jeśli nie tysiące czynników wewnętrznych i zewnętrznych.
Na co dzień raczej bezrefleksyjnie podchodzimy do rzeczy lub zachowań, do których jesteśmy przyzwyczajeni. Nauczeni jesteśmy w pewnych sytuacjach zachowywać się w adekwatny sposób i mało kiedy zastanawiamy się, gdzie leży źródło takiego zwyczaju, jak głęboko w przeszłość sięga.
Młodość to czas, w którym człowiek wciąż dojrzewa i uczy się, jakie zasady rządzą otaczającym go światem. Jest to także moment, w którym łatwo jest popełnić błąd, nie zauważyć ważnych kwestii lub na własnej skórze przekonać się o konsekwencjach pewnych czynów.
Każdy z nas w życiu napotyka na różne granicy i przeszkody, które stają nam na drodze do osiągania naszych celów. Czasem pokonujemy je bez trudu, niekiedy jednak pokonanie ich wymaga od nas wysiłku i pracy. Nie wszyscy ludzie potrafią się na nie zdobyć. Jest jednak w człowieku pewien gen ambicji, który od zawsze pchał do do osiągania niemożliwego, do sięgania tam, gdzie wzrok nie sięga.
Ludzka psychika składa się w takiej samej mierze ze sfery intelektualnej, jak i emocjonalnej. Niekiedy to, czego chce przysłowiowe serce jest nie do zaakceptowania dla rozumu i odwrotnie. Stąd też odwieczny spór serca i rozumu, który w swoim wnętrzu musi rozstrzygnąć każdy z nas na własną rękę. Wiele przykładów literackich może nam jednak pomóc odpowiedzieć na to kluczowe pytanie.
Chyba nie ma w literaturze polskiej drugiego utworu, który byłby bardziej genialną emanacją powiedzenia „zgoda buduje, niezgoda rujnuje”. Niemal w każdym zachowaniu zarówno Cześnika Raptusiewicza, jak i Rejenta Milczka widzimy, jak wzajemna nienawiść i chęć zrobienia drugiemu na złość, zatruwają obu panom życie.
Prawda jest rzeczą szalenie wartościową, ale nie zawsze łatwą do przyjęcia. Dlatego też w przypadku mało istotnych spraw, lubimy ulegać złudzeniom. Przede wszystkim na swój własny temat, ale także na temat naszych bliskich, swojego statusu społecznego, miasta, w którym mieszkamy, ojczyzny, itp.
Trudno jest powiedzieć, jakimi jesteśmy ludźmi i do jakich czynów jesteśmy zdolni, dopóki nie wydarzą się w naszym życiu sytuacje ekstremalne, które sprawdzą naszą wartość w praktyce. Niespodziewane okoliczności potrafią wpłynąć na człowieka w bardzo rozmaity sposób – jest to kwestia indywidualna. Niektórzy w stresie tracą możliwość jakiegokolwiek ruchu, inni zyskują dodatkową siłę, motywację i determinację do działania. Prawdą jest jednak, że tego rodzaju sytuacje sprawdzają nasz prawdziwy charakter, czego liczne dowody odnaleźć można w literaturze.
„Bohater” to słowo, które przez wieki obrastało w coraz to nowe znaczenia i sensy, do tego stopnia, że dzisiaj trudno jest już jednoznaczne jego zdefiniowanie. W starożytności i średniowieczu bohaterami nazywano najczęściej rycerzy, którzy potrafili walczyć za ojczyznę lub religię. O nich opowiadały eposy i legendy.
Człowiek jest istotą społeczną. Oznacza to, że do bycia szczęśliwymi, do życia i funkcjonowania w odpowiedni i produktywny sposób, każdy z nas potrzebuje innych ludzi. Codziennie stykamy się z setkami ludzi i każde takie spotkanie może wpłynąć na nasze życie, a nawet całkowicie je odmienić. Niekiedy zachodzą zmiany w naszej postawie pod wpływem spotkania z kimś absolutnie niepozornym albo kimś, kogo jedynie zobaczymy na ulicy.
„Prawdziwych przyjaciół poznajemy w biedzie” – to jedno z najmądrzejszych porzekadeł i przysłów, jakie stworzyła dotąd ludzkość. Aforyzm ten pojawiał się już w dziełach antycznych, lecz wypowiedział go również w sposób artystyczny Adam Mickiewicz. Żyjemy w czasach w których słowo „przyjaciel” jest nadużywane. Przyjacielem bowiem nie można nazwać każdego znajomego, kolegi czy koleżanki, człowieka, którego po prostu widujemy, np. w pracy albo w szkole.
Szczęście wydaje się być najważniejszą wartością, do jakiej dąży człowiek, odkąd tylko stał się istotą rozumną. Wszyscy pragniemy być szczęśliwi, jednak nasze życie nie daje nam tego za darmo. O szczęście trzeba walczyć, a w zasadzie trzeba umieć na nie zapracować.
