Ogród przedziwny – interpretacja

Utwór „Ogród przedziwny” Leopolda Staffa to wielka metafora świata. Wiersz pochodzi ze zbioru „Uśmiechy godzin”, stworzonego w 1910 roku. Dzieło Staffa łączy cechy utworów klasycystycznych z symbolizmem, charakterystycznym dla modernizmu. „Ogród przedziwny” to preludium dla etapu franciszkańskiego w twórczości poety, w którym to skłaniał się ku harmonii i optymistycznemu postrzeganiu rzeczywistości. 

Ogród przedziwny – analiza utworu

„Ogród przedziwny” Leopolda Staffa to utwór który swoją budową przypomina ludową pieśń. Taka forma nawiązuje do treści charakterystycznych dla polskiego folkloru, mądrości przekazywanych w oparciu o analogiczne połączenie człowieka z przyrodą. Uwzględniają one przenikanie się dobra i zła, tym samym ukazując dwoistą naturę świata. Regularność wiersza, z dokładnymi rymami i krótkimi wersami, sprawia, że nasuwa on skojarzenia z tradycyjnymi słowiańskimi przypowieściami.

Osoba mówiąca w wierszu ujawnia swą obecność, stąd jest to liryka bezpośrednia. Podmiot liryczny wypowiadając się zarówno w pierwszej osobie liczby pojedynczej, jak i mnogiej, pokazuje, że mówi nie tylko w swoim imieniu, ale także w imieniu wspólnoty, z którą najwyraźniej czuje braterską więź.

Do namalowania „Ogrodu przedziwnego” użyto licznych epitetów („ran­nym po­wie­wem”, „do­brą no­wi­ną”, „wo­do­trysk dziw­ny”). W utworze inspirowanym symbolizmem, nie mogło też zabraknąć metafor („uśmiech nam z oczu świe­ci”). Staff próbując pokazać bliźniacze połączenie ludzi z naturą, używa w swoim wierszu porównań („wodotrysk bije tu dziw­ny, co śpiewa, jak śmiech i łka­nie”, „krzew nad nim rośnie oliwny cichy jak pojednanie”, „du­szą, jak tra­wa, był pro­sty”). Utwór skonstruowano w formie wyliczenia, osoba mówiąca w wierszu opisuje w ten sposób różnorodne elementy symbolicznego ogrodu. Odwołanie do ludowej tradycji jest zauważalne również przez zastosowanie w utworze archaizmów („żywim”, „pielęgnujem”, „jeno”). Dynamikę tekstu zapewnia użycie przerzutni, które akcentują ważne dla interpretacji słowa. 

Ogród przedziwny – interpretacja wiersza

Utwór „Ogród przedziwny” jest symbolicznym przedstawieniem ludzkiego życia jako ogrodu. Złożoność świata została pokazana przez różnorodność roślinności i fauny. Piękno istnienia w dziwnym ogrodzie wynika z życia w zgodzie z panującymi w nim prawami. Ludzie tam mieszający, są szczęśliwi, ponieważ poprzez obserwacje potrafią unikać przykrych doświadczeń.

Utwór został stworzony w konwencji sielanki. Czarowna przyroda i przyjazne zwierzęta czynią życie w ogrodzie harmonijnym i pełnym prostych radości. Jednak tytułowy ogród zostaje nazwany przedziwnym. Być może to wskazuje, że podmiot liryczny nie jest w stanie zrozumieć praw rządzących rajskim i jednocześnie tajemniczym światem. Osoba mówiąca w wierszu, zdaje się należeć do prymitywnej wspólnoty, będącej całkowicie uzależnionej od przyrody. Tym samym można dostrzec tęsknotę płynącą z treści utworu, nostalgię za prostym życiem w zgodzie z naturą.

Dodaj komentarz