Bakczysaraj – interpretacja

Nastrój utworu jest przygnębiający, nostalgiczny i sentymentalny, co charakterystyczne dla literackiej epoki romantyzmu. Autor wykorzystuje w swoim dziele symbolikę – pamiątką i ostatnim śladem po dawnych bogactwach jest fontanna, która zostaje spersonifikowana – przelewająca się w niej woda jest jak ludzkie łzy, opłakuje ona upadek wyjątkowej budowli. Jest to uniwersalne przesłanie o przemijaniu i ulotności, dobra materialne i bogactwa, nawet jeśli zapierają dech w piersiach, niszczeją wraz z upływem czasu i tracą swój dawny blask, przyroda natomiast pozostaje niewzruszona, jest jedyną stałą. Ludzie nie są wieczni, umierają, ale mają świadomość ograniczonego czasu na Ziemi, więc chcą pozostawić po sobie ślad – on jednak z biegiem historii także zanika.

Poza symboliką i motywem przemijania, w sonecie pojawia się także motyw biblijny – przywołana jest postać Baltazara. Był on tak pewien swojej władzy, że jawnie ignorował Boskie kazania i otwarcie grzeszył. Za świętokradztwo spotkała go kara – na ścianach jego pałacu zaczęły pojawiać się proroctwa o upadku jego królestwa, co też z czasem ziściło się – król został zamordowany, jego pozycję zajął prorok Daniel, a królestwo zostało podzielone. Jest to uniwersalne przesłanie, że nawet najpotężniejsze mocarstwa mogą zmienić się w ruinę i pozostać wyłącznie wspomnieniem na kartach historii – jak krymski chanat, ale i Rzeczpospolita, za którą Mickiewicz w dalekiej podróży nieustannie tęsknił.

Podsumowanie

Bakczysaraj to kunsztowny sonet, który w całej krasie przestawia wybitne umiejętności Adama Mickiewicza. Utwór charakteryzuje się wysublimowaną formą literacką i bogactwem wyszukanych środków stylistycznych. Odwołuje się do licznych symboli oraz motywów – głównego motywu ruiny i przemijania, ale też do nawiązań biblijnych i historycznych. Zestawia siłę natury z kruchością ludzi i ich dorobku.

Dodaj komentarz