Rodzaje psalmów

Psalmy to poetyckie utwory o charakterze religijnym. Najpopularniejszymi psalmami są te pochodzące z Księgi Psalmów Starego Testamentu Pisma Świętego. Ich autorstwo w tradycji judeochrześcijańskiej przypisuje się królowi Dawidowi, choć naukowcy twierdzą, że ów władca jest autorem tylko połowy z nich. Psalmy to przykład pięknej liryki sakralnej, do dziś wykorzystywane są w liturgii wielu nabożeństw katolickich. Kanonicznych psalmów jest aż sto pięćdziesiąt i dzielą na różne typy i rodzaje w zależności od treści. Pamiętać jednak należy o tym, że w zasadzie we wszystkich psalmach, cechy różnych grup i typów przeplatają się wzajemnie, więc poniższy podział nie jest podziałem „żelaznym” i jednoznacznym, a jedynie pomocniczym i porządkującym. Psalmy to ciekawy zbiór e względu na fakt, że łączy on w sobie walory poetyckie z utylitaryzmem formy, dzięki czemu utwory te w kręgach religijnych pozostają aktualne aż do dzisiaj. 

Psalmy pochwalne

To chyba najobszerniejszy zbiór psalmów. Grupa ta gromadzi utwory, których głównym tematem jest oddawanie czci Bogu. Psalmy przepełnione są patetycznymi określeniami i metaforami, które mają podkreślić to, jak wspaniałą i godną najwyższego szacunku i miłości istotą jest Bóg. Często skonstruowane są w sposób umożliwiający ich wspólne wykonywanie, np. przez kapłana i wiernych w trakcie nabożeństwa. 

Psalmy dziękczynne

Często bardzo podobne formalnie i merytorycznie do psalmów pochwalnych. Różnica polega na tym, że psalmy dziękczynne bywają bardziej ukonkretnione, tzn. dziękuje się w nich za konkretne przejawy boskiej ingerencji w życie ludzi jako zbiorowości, lub człowieka jako jednostki. Psalmy dziękczynne również dysponują poetyckim, bogatym w metafory językiem. 

Psalmy przebłagalne

To również jeden z najczęstszych rodzajów psalmów występujących w Starym Testamencie. Jest to po prostu zestaw modlitw, dzięki którym wierni mogą prosić Boga o ingerencję w ich życie w konkretnych intencjach. Psalmy te zawierają najbardziej uniwersalne zestawy próśb, jakie ludzie mogą kierować do Boga: o ochronę przed chorobami, nieszczęściem, klęskami żywiołowymi, wojną, itp. Są również prośby o urodzaj w uprawach i hodowli, pomyślność potomstwa, itp. 

Psalmy pokutne

Obszerna grupa psalmów, których treść skupia się na przepraszaniu Boga za wszelkie winy, które popełniają ludzie na ziemi zarówno indywidualnie, jak i jako cała społeczność. Psalmy te często połączone są z zapewnieniami o poczuciu winy i chęci zadośćuczynienia za grzechy, ze świadomością konieczności poniesienia kary, a także z błagalnymi prośbami o łaskę i litość w jej wymierzaniu. Znajdują się tam również liczne obietnice poprawy dotychczasowego zachowania. 

Psalmy mądrości

To grupa psalmów o charakterze dydaktycznym. W ich treści odnaleźć możemy wskazówki na temat tego, jak powinniśmy prowadzić swoje życie, by podobało się ono Bogu. Znajdujemy tam również wyjaśnienia, co należy robić, a czego się wystrzegać, by nie przekroczyć granicy grzechu i by pozostać w stanie, który pozwoli człowiekowi po śmierci dostąpić zbawienia i życia wiecznego wraz z Bogiem w niebie. 

Psalmy królewskie

To ciekawa grupa psalmów, które mówią na temat izraelskiego króla. Sławią go jako osobę pobożną i uświadamiają, że jego władza nad narodem jest darem od Boga, który należy odpowiednio doceniać, by nie został odebrany. Znajdujemy tu opisy niektórych królewskich ceremonii, jednak przede wszystkim mowa jest w tych psalmach o Bogu, który co prawda wyznacza odpowiednie osoby do przewodzenia jego narodowi na ziemi, ale sam wciąż pozostaje najwyższym i najważniejszym władcą całego świata i wszystkich ludzi. 

Psalmy mesjańskie

Psalmy, których treść skupia się głównie na zapowiedzi przyjścia Mesjasza. Zawierają obietnice i opisy przyszłych rządów sprawiedliwości, dobra i powszechnej szczęśliwości na ziemi i w niebie. W tradycji chrześcijańskiej zwykło się je interpretować jako odnoszące się do osoby Jezusa Chrystusa, którego losy opisane są już w Nowym Testamencie Pisma Świętego. 

Dodaj komentarz