Przedwiośnie – bohaterowie
„Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego przedstawia losy Cezarego Baryki, młodego Polaka, który dorasta w czasie rewolucji rosyjskiej, a następnie poznaje rzeczywistość odrodzonej ojczyzny. Bohaterowie powieści reprezentują różne środowiska społeczne, postawy życiowe oraz poglądy polityczne.
Spis treści
Cezary Baryka
Główny bohater powieści, syn Seweryna i Jadwigi Baryków. Dorasta w zamożnej polskiej rodzinie mieszkającej w Baku, gdzie początkowo prowadzi beztroskie życie. Jest młodzieńcem inteligentnym, odważnym, porywczym i skłonnym do buntu, który początkowo fascynuje się rewolucją rosyjską, lecz pod wpływem tragicznych doświadczeń zaczyna dostrzegać jej okrucieństwo. Po przybyciu do Polski podejmuje studia medyczne, uczestniczy w wojnie polsko-bolszewickiej i przeżywa burzliwy romans z Laurą Kościeniecką. Nie godzi się na niesprawiedliwość społeczną, ale nie potrafi jednoznacznie opowiedzieć się za żadnym z poznanych programów politycznych.
Seweryn Baryka
Ojciec Cezarego, mąż Jadwigi Barykowej, pochodzący z polskiej rodziny o tradycjach patriotycznych. Dzięki pracowitości i przedsiębiorczości zdobywa wysokie stanowisko w przemyśle naftowym w Baku, zapewniając rodzinie dostatnie życie. Jest człowiekiem uczciwym, odpowiedzialnym i bardzo przywiązanym do syna, na którego ma duży wpływ. Po wybuchu I wojny światowej zostaje powołany do rosyjskiej armii, a po latach wojennej tułaczki powraca do Baku, aby zabrać Cezarego do Polski. Opowiada synowi o szklanych domach, przedstawiając wyidealizowaną wizję ojczyzny, lecz umiera przed zakończeniem podróży.
Jadwiga Barykowa
Matka Cezarego, żona Seweryna Baryki, pochodząca z Siedlec. Jest kobietą cichą, wrażliwą, skromną i bezgranicznie oddaną rodzinie. Przez całe życie tęskni za Polską i wspomina młodzieńczą miłość do Szymona Gajowca. Po wyjeździe męża na wojnę samotnie zajmuje się synem, a podczas rewolucji podejmuje ogromne wysiłki, aby zapewnić mu pożywienie oraz bezpieczeństwo. Umiera wskutek wycieńczenia i przymusowej pracy, a jej śmierć staje się jednym z najważniejszych doświadczeń w życiu Cezarego.
Szymon Gajowiec
Wysoki urzędnik Ministerstwa Skarbu, dawny znajomy rodziców Cezarego. W młodości był zakochany w Jadwidze Dąbrowskiej, lecz z powodu różnic społecznych nie zdecydował się wyznać jej swoich uczuć. Po przybyciu Baryki do Warszawy otacza go opieką i pomaga mu finansowo. Jest patriotą, człowiekiem wykształconym, rozsądnym i oddanym pracy dla odrodzonego państwa. Opowiada się za stopniowymi reformami społecznymi oraz gospodarczymi, dlatego często prowadzi z Cezarym spory dotyczące przyszłości Polski.
Hipolit Wielosławski
Przyjaciel Cezarego Baryki, młody ziemianin i właściciel majątku w Nawłoci. Poznaje głównego bohatera podczas wojny polsko-bolszewickiej, kiedy Cezary ratuje mu życie. Jest człowiekiem pogodnym, serdecznym, gościnnym i bardzo przywiązanym do tradycji ziemiańskich. Po zakończeniu wojny zaprasza przyjaciela do rodzinnego dworu, gdzie zapewnia mu odpoczynek oraz wygodne życie. Nie dostrzega w pełni problemów najbiedniejszych warstw społeczeństwa, ponieważ sam wychowuje się w dobrobycie.
Karolina Szarłatowiczówna
Młoda, piękna dziewczyna pochodząca z rodziny ziemiańskiej, która utraciła majątek na Ukrainie wskutek rewolucji. Przebywa w Nawłoci pod opieką Wielosławskich, gdzie pomaga w prowadzeniu gospodarstwa. Jest osobą pogodną, życzliwą, energiczną i szczerą, a jednocześnie bardzo wrażliwą uczuciowo. Zakochuje się w Cezarym Baryce, jednak chłopak nie odwzajemnia jej miłości w takim samym stopniu. Umiera tragicznie wskutek otrucia strychniną, a o spowodowanie jej śmierci podejrzewana jest zazdrosna Wanda Okszyńska.
Laura Kościeniecka
Piękna, zamożna z pochodzenia wdowa, mieszkająca w majątku Leniec. Jest kobietą elegancką, inteligentną, pewną siebie i świadomą własnej atrakcyjności. Pomimo zaręczyn z Władysławem Barwickim nawiązuje namiętny romans z Cezarym Baryką, który zakochuje się w niej bez pamięci. Laura odwzajemnia jego uczucie, lecz ze względu na problemy finansowe i swoją pozycję społeczną nie rezygnuje z planowanego małżeństwa. Ostatecznie wychodzi za Barwickiego, chociaż nadal darzy Cezarego miłością.
Wanda Okszyńska
Szesnastoletnia dziewczyna, krewna rządcy majątku Wielosławskich, pana Turzyckiego. Jest nieśmiała, niezgrabna i ma trudności w nauce, ale wyróżnia się niezwykłym talentem muzycznym oraz umiejętnością gry na fortepianie. Podczas pobytu w Nawłoci zakochuje się w Cezarym Baryce, który nie odwzajemnia jej uczuć. Wanda jest bardzo zazdrosna o Karolinę Szarłatowiczównę, dostrzegając jej bliskie relacje z ukochanym. Po śmierci Karoliny zostaje oskarżona o otrucie rywalki, jednak z powodu braku wystarczających dowodów wychodzi na wolność.
Antoni Lulek
Student prawa, znajomy Cezarego Baryki i zagorzały zwolennik komunizmu. Jest człowiekiem chorowitym, słabym fizycznie, ale bardzo oczytanym i doskonale przygotowanym do prowadzenia dyskusji politycznych. Uważa, że istniejący porządek społeczny należy obalić poprzez rewolucję, a odrodzone państwo polskie służy przede wszystkim interesom klas posiadających. Próbuje przekonać Cezarego do swoich poglądów i wprowadza go w środowisko działaczy komunistycznych. Reprezentuje radykalny program przemian społecznych, przeciwstawiony reformistycznym poglądom Szymona Gajowca.
Władysław Barwicki
Zamożny przedsiębiorca, narzeczony, a następnie mąż Laury Kościenieckiej. Jest człowiekiem eleganckim, przywiązanym do pieniędzy oraz własnej pozycji towarzyskiej. Zamierza poślubić Laurę, której majątek jest obciążony problemami finansowymi, a małżeństwo ma przynieść korzyści obojgu. Odkrycie romansu narzeczonej z Cezarym prowadzi do gwałtownej konfrontacji między mężczyznami. Barwicki zostaje pobity przez Barykę, jednak ostatecznie poślubia Laurę.
Ksiądz Anastazy
Duchowny związany z rodziną Wielosławskich, nazywany również Nastkiem. Jest człowiekiem towarzyskim, pogodnym, rozmownym i lubiącym ziemiańskie życie. Utrzymuje przyjazne stosunki z Cezarym, z którym często prowadzi dyskusje dotyczące religii oraz moralności. Szczególną sympatią darzy Karolinę Szarłatowiczównę, dlatego bardzo przeżywa jej tragiczną śmierć. Obwinia Barykę o sprawienie dziewczynie cierpienia i próbuje skłonić go do refleksji nad własnym postępowaniem.
Pani Wielosławska
Matka Hipolita Wielosławskiego, gospodyni dworu w Nawłoci. Jest kobietą przywiązaną do tradycji ziemiańskich, rodzinnego majątku i obowiązujących w jej środowisku zwyczajów. Z ogromną radością wita syna powracającego z wojny, a Cezarego traktuje jak mile widzianego gościa. Cechują ją serdeczność, gościnność i troska o bliskich, lecz jednocześnie pozostaje przywiązana do wygodnego życia. Reprezentuje zamożne ziemiaństwo, którego codzienność znacznie różni się od warunków życia okolicznych chłopów.
Gruboszewski
Ekonom zarządzający folwarkiem Chłodek, należącym do majątku Wielosławskich. Przyjmuje Cezarego Barykę, który opuszcza Nawłoć po tragicznych wydarzeniach związanych z Karoliną i Laurą. Jest człowiekiem praktycznym, zajmującym się codziennymi sprawami gospodarstwa. Podczas pobytu u ekonoma Cezary obserwuje życie chłopów i poznaje ich ciężkie warunki pracy. Postać Gruboszewskiego związana jest z obrazem polskiej wsi, stanowiącym przeciwieństwo dostatniego życia mieszkańców dworu.
Maciejunio
Wieloletni, starszy służący w dworze Wielosławskich w Nawłoci. Jest odpowiedzialny za obsługę domowników i gości, szczególnie podczas licznych posiłków oraz przyjęć. Cechują go uprzejmość, przywiązanie do gospodarzy i znajomość dworskich zwyczajów. Jego postać podkreśla tradycyjny charakter życia ziemiańskiego, w którym dużą rolę odgrywają wygoda, wystawne jedzenie i codzienne rytuały.