Grób Agamemnona – interpretacja wiersza

Utwór Juliusza Słowackiego „Grób Agamemnona” powstał w 1839 roku. Stanowi część poematu dygresyjnego „Podróż do Ziemi Świętej z Mediolanu”. Jest owocem wizyty w ruinach w okolicy Myken.

Grób Agamemnona – analiza utworu

Wiersz ma budowę regularną, składa się z dwudziestu jeden sześciowersowych strof. Został napisany jedenastozgłoskowcem. Poeta zastosował układ rymów typowy dla sekstyny: ababcc. Utwór należy do liryki bezpośredniej. Podmiot liryczny ujawnia swoją obecność. Świadczy o tym zastosowanie czasowników w pierwszej osobie liczby pojedynczej i odpowiednich zaimków („bom oto wstą­pił”, „siedzę cichy”, „jak­by mi chcia­ły na­ka­zać milczenie”, „je­stem po­kor­ny i ci­chy”, „zerwałem”, „myślałem”, „w moim ręku”, „chcę słoń­ca”). Osoba mówiąca to poeta, który odwiedza grobowiec Menelaosa. Jest patriotą, snuje refleksje na temat utraty niepodległości przez Polskę.

Warstwa stylistyczna wiersza jest bardzo rozbudowana. Pojawiają się apostrofy do Greków i Polski („O! ci­chy je­stem jak wy, o Atry­dzi!”, „O! Pol­sko!”, „Pol­sko! lecz cie­bie bły­skot­ka­mi łu­dzą; pa­wiem na­ro­dów by­łaś i pa­pu­gą”, „Boś ty, je­dy­ny syn Pro­me­te­usza”, „Bo nie masz wła­dzy prze­kląć – Nie­wol­ni­co!”). Zastosowano liczne epitety („my­śli po­sęp­nej i ciem­nej”, „echo wiecz­ne”, „czą­bry smut­ne gór spa­lo­nych”, „ciem­ny gro­bo­wiec”, „smut­ków bła­hych, wiot­kich, kru­chych”, „laur ró­żo­wy”, „ma­ło­wier­nych serc”, „zło­te­go pasa”, „mar­mu­ro­wych kształ­tach pięk­na du­sza”, „czar­ne sza­ta­ny”)., metafory („blask – była stru­na to z har­fy Ho­me­ra”, „tu ło­żem su­che­go po­to­ku, gdzie za­miast wody, pły­nie laur ró­żo­wy”, „mnie od mo­gi­ły ter­mo­pil­skiej go­tów od­go­nić le­gion umar­łych Spar­ta­nów”, „bez czer­wo­ne­go leży trup kon­tu­sza: ale jest nagi trup Le­oni­da­sa”, „zrzuć do ostat­ka te płach­ty ohyd­ne, tę – De­ja­ni­ry pa­lą­cą ko­szu­lę”, „pa­wiem na­ro­dów by­łaś i pa­pu­gą”) oraz personifikacje („ser­ce za­snę­ło, lecz śni”, „wiatr przy­cho­dzi po szcze­li­nach wzdy­chać”, „z pra­cow­ną Arach­ną kłó­ci się wie­trzyk”, „te pu­chy cho­dzą”, „po­pio­ły śpią pod świersz­czów stra­żą”, „milczącą garst­ką po­pio­łów”, „sen­ne kró­le­stwa po­sia­dać, nie­me mieć har­fy”, „O! Pol­sko! póki ty du­szę aniel­ską bę­dziesz wię­zi­ła w cze­re­pie ru­basz­nym, póty kat bę­dzie rą­bał two­je ciel­sko”, „póty mieć bę­dziesz hy­je­nę na so­bie, i grób – i oczy otwo­rzo­ne w gro­bie”). Pojawiają się także porównania („cie­bie prze­pę­dzi ma du­sza jak Eu­me­ni­da przez wę­żo­we ró­zgi”, „zwi­nie się w łęk jak ga­dzi­na”, „ani się my­śli tak jak orły ważą”, „wstań jak wiel­kie po­są­gi bez­wstyd­ne”), wykrzyknienia („Nie­wol­ni­co!”, „Jak mi smut­no!”, „O!”, „Na koń! chcę słoń­ca, wi­chru i tę­ten­tu!”) oraz pytania retoryczne („Na Ter­mo­pi­lach?”, „Gdy­by spy­ta­li tak, – cóż bym po­wie­dział?!”). Obecne są również anafory.

Grób Agamemnona – interpretacja wiersza

Utwór jest owocem wizyty Juliusza Słowackiego w budowli, która była wówczas uważana za grobowiec Agamemnona. Późniejsze badania archeologiczne obaliły tę tezę. Okazało się, że jest to skarbiec Atreusza. Agamemnon to król Argos i Myken, który dowodził greckim wojskiem podczas dziesięcioletniej wojny trojańskiej. Jego sylwetka rozpowszechniła się w kulturze, dzięki eposowi Homera „Iliada”. W wierszu pojawia się wyraźny podział na dwie części. Pierwsza z nich zawiera refleksje na temat poezji. Druga jest znacznie bardziej dynamiczna. Podmiot liryczny porównuje dzieje starożytnej Grecji z historią Polski. Dokonuje również rozrachunku z wadami narodowymi, które doprowadziły do utraty niepodległości. Przedstawia też koncepcję poety, prowadzącego swoich rodaków.

Dodaj komentarz