Polały się łzy – interpretacja wiersza

Wiersz „Polały się łzy” jest jednym z najbardziej pesymistycznych utworów Adama Mickiewicza. Należy do cyklu „Liryków lozańskich”, które zostały wydane po śmierci autora. Zawiera gorzkie refleksje na temat życia ludzkiego.

Geneza cyklu „Liryków lozańskich”

Nazwa cyklu pochodzi od miejsca powstania utworów – szwajcarskiej Lozanny. Adam Mickiewicz był tam profesorem literatury łacińskiej. Wszystkie liryki powstały w latach 1839-1840, jednak wydane zostały dopiero po śmierci autora w 1855. Były początkowo wydawane oddzielnie, później ze względu na wspólne cechy (krótka forma, prostota, rytmiczna forma, podobna tematyka) zostały zebrane we wspólny cykl o nazwie związanej z miejscem ich tworzenia.

Polały się łzy”, jak i inne utwory w cyklu, zawierają refleksje dotyczące życia poety. Był to trudny czas w życiu Mickiewicza – miał ogromny kryzys twórczy po wydaniu „Pana Tadeusza”. Próbował pisać kolejne części Dziadów, lecz nie był zadowolony z ich kształtu i zniszczył rękopis. Był zły na polską emigrację, która była skłócona i nie chciała współdziałać. Dodatkowe trudności stanowiła choroba psychiczna jego żony, Celiny Szymanowskiej, co odbijało się na nim negatywnie. Został profesorem, ponieważ sytuacja materialna rodziny była fatalna. Wszystkie te czynniki składają się na trudny i gorzki wymiar liryków. Najpopularniejsze z nich to „Snuć miłość”, „Nad wodą wielką i czystą…”, „Gdy tu mój trup” i omawiane „Polały się łzy”.

Polały się łzy – analiza utworu

Liryk jest bardzo zwięzły. W pięciu wersach zawiera swoją refleksję pełną smutku i goryczy. Stanowi to całkowicie inny styl niż utworu Mickiewicza z okresu odeskiego czy drezdeńskiego – z czasem poeta skondensował treść, odchodząc od rozbudowanych utworów.

Mimo okrojonej formy używa kilku epitetów („łzy czyste, rzęsiste”, „dzieciństwo sielskie, anielskie”, „młodość górna i durna”, „wiek męski, wiek klęski”) i anafory – wszystkie wersy rozpoczynają się od „Na” lub „Polały”. Pierwszy i ostatni wers są dokładnie takie same, co stanowi klamrę kompozycyjną („Polały się łzy me czyste, rzęsiste”). Wiersz zawiera rymy wewnątrz wersów w dwóch ostatnich słowach każdego wersu (czyste-rzęsiste, górną-durną etc.), dokładne i żeńskie. Nadają one rytmu lirykowi wraz z instrumentacją zgłoskową (użycie głosek zwarto-wybuchowych i szczelinowych), które imitują dźwięk deszczu lub kapiących łez.

Polały się łzy – interpretacja wiersza

Podmiot liryczny ujawnia się, ze względu na to utwór należy do liryki bezpośredniej. Jest smutny, sumuje swoje życie. Bohater płacze, gdy myśli o swojej przeszłości. Zdaje sobie sprawę z nieuchronnego przemijania i nie widzi nadziei na poprawę, popełnionych błędów nie da się już przecież naprawić. Osobę mówiącą można utożsamiać z autorem, biorąc pod uwagę kontekst biograficzny i genezę całego cyklu. Trzy środkowe wersy opisują dzieciństwo, młodość i wiek dojrzały.

Dodaj komentarz