W pustyni i w puszczy – opracowanie

„W pustyni i w puszczy” Henryka Sienkiewicza jest powieścią przygodową dla młodzieży wydaną w 1911 roku. Wykorzystuje konwencję podróży przez nieznaną przestrzeń, prób charakteru i kontaktu z odmiennymi kulturami. Jej tłem jest Afryka drugiej połowy XIX wieku. Do istotnych tematów należą odwaga, odpowiedzialność za słabszych, solidarność i samodzielność. Autor łączy dynamiczną przygodę z opisami przyrody oraz elementami wiedzy geograficznej i historycznej. Świat utworu został jednak przedstawiony z perspektywy europejskiego pisarza swojej epoki. Powieść zawiera kolonialne stereotypy i hierarchię kultur charakterystyczną dla części dziewiętnastowiecznego piśmiennictwa europejskiego. Jej znaczenie obejmuje zarówno historię polskiej literatury młodzieżowej, jak i zmieniające się sposoby opowiadania o innych społeczeństwach. Przesłanie wychowawcze książki wiąże dorastanie z odpowiedzialnością za innych i koniecznością podejmowania samodzielnych decyzji. Sienkiewicz posługuje się próbą charakteru jako podstawą powieści przygodowej. Wyraźna hierarchia postaw etycznych współistnieje z obrazem świata ukształtowanym przez ówczesne europejskie wyobrażenia o podróży, odkryciu i cywilizacji.